پیام فارس

آخرين مطالب

سرمقاله شرق/ شبحی سرگردان به نام نئولیبرالیسم مقالات

سرمقاله شرق/ شبحی سرگردان به نام نئولیبرالیسم
  بزرگنمايي:

پیام فارس - شرق / «شبحی سرگردان به نام نئولیبرالیسم» عنوان یادداشت روز در روزنامه شرق به قلم حمزه نوذری است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
مفهوم‌ نئولیبرالیسم تبدیل به یک واژه معمول در ادبیات دانشگاهی شده است؛ به‌طوری که در کلاس‌های کارشناسی نیز مدام از این سخن گفته می‌شود که لیبرالیسم روح حاکم بر زمانه ما شده است. اغلب گفته می‌شود سیاست و ساختار اقتصاد ایران نیز نئولیبرالیستی است و این یکی از عجیب‌ترین ادعاهایی است که شنیده می‌شود. ادعایی بس گزافه و غیر‌متقن مبتنی بر شواهدی ضعیف. بسیاری از اصحاب علوم انسانی ادعا می‌کنند بعد از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، سیاست نئولیبرالیستی بر فضای اقتصادی ایران حاکم شده و تا‌کنون ادامه داشته است.
برخی نیز معتقدند از اواسط دهه 1380 شاهد شدت‌گرفتن سیاست‌های نئولیبرالیستی در ایران هستیم. چنین افرادی برای ادعای خود شواهدی از کاهش حضور دولت در عرصه آموزش، به‌ویژه آموش عالی و بهداشت ارائه می‌کنند. به‌ عبارتی، پولی‌شدن آموزش و بهداشت را نشانه‌ای متقن و محکم برای صدور حکم نئولیبرالی‌بودن سیاست‌ها در ایران می‌دانند. آنها معتقدند نئولیبرالیسم همه جا حضور دارد؛ چه جامعه دینی باشد، چه جامعه‌ای دیکتاتوری باشد و حتی در کشورهای سوسیال‌دموکراسی نیز نئولیبرالیسم رخنه کرده است. گویی شبحی است که بر فراز همه جوامع در حال پرواز است یا به‌مثابه جنی است که بدن‌ها را تسخیر کرده است. به نظر می‌رسد در چنین تفکری، هر کجا اقتصاد بازار و محاسبه عقلایی وجود دارد، زیر سر نئولیبرالیسم است. هر جا دولت به جهت فشار ضرورت‌ها و ناتوانی‌ها در ارائه خدمات باز‌می‌ماند، عامدانه و عاقلانه دست به گردن نئولیبرالیسم انداخته است. نئولیبرالیسم به‌مثابه معشوقه‌ای برای همه دولت‌ها تلقی می‌شود؛ دلبری که از نظر برخی با آزادی از بندگی و بردگی دولتِ همه‌ جا حاضر، خوشبختی می‌آورد و از نظر برخی دیگر تباهی به دنبال دارد.

از جامعه‌شناسانی که نگران کاهش ارائه خدمات دولت در آموزش و بهداشت هستند تعجب می‌کنم که چگونه در اقتصاد برنامه‌ریزی و هدایت‌شده از سوی دولت (به معنای عام و نه‌فقط قوه مجریه) که بوروکراسی اداری زمام آن را در اختیار دارد، ما را گوش‌به‌زنگ ردپای سیاست نئولیبرالیستی نگه می‌دارند. این جامعه‌شناسان باید به بنیان‌گذاران رشته خود مراجعه کنند و آثار آنها را دقیق‌‌تر بخوانند. برای مثال، ماکس وبر 120 سال پیش کوشیده است آنچه را می‌تواند اقتصاد بازار باشد، تعریف کند؛ بدون اینکه به بازار آزاد خود‌انگیخته معتقد باشد. او اقتصاد تنظیم‌شده، نه هدایت‌شده و برنامه‌ریزی‌شده را دنبال می‌کرد که در درون یک چارچوب نهادینه از یک سو ضمانت‌ها و ضوابط قانونی را ارائه دهد و از سوی دیگر تضمین کند که آزادی‌های اقتصادی موجب عدم تعادل اجتماعی نشود. چنین طرز فکری از نظر جامعه‌شناسان ساده‌بین امروزی، نشانه‌ای از رسوخ روح نئولیبرالیسم در وبر است.
در‌حالی‌که مصلحت دولت بر تمامی عرصه‌های اقتصاد سیطره دارد و رویه‌های دولتی در اقتصاد و جامعه به حداکثر رسیده است، ترس از نئولیبرالیسم مثل ترساندن کودکان از هیولا‌ست. گاهی در حکومت‌کردن بیش از حد (مفهومی است برگرفته از فوکو) فشار و ضرورت‌های مالی هست که دولت مجبور می‌شود در جاهایی کمتر حضور داشته باشد و هزینه را کاهش دهد. اما دولت در ایران ساده‎‌ترین و بدترین راه را انتخاب می‌کند؛ یعنی کاهش ارائه خدمات در حوزه آموزش و بهداشت. بااین‌حال، این کم‌بودن نشانه‌ای از سیاست نئولیبرالیستی نیست؛ چون هم‌زمان با کاهش هزینه در آموزش و بهداشت، در جاهای دیگر بیشتر و کامل‌تر مشغول هدایت است. در ایران‌ برای رها‌شدن از اقتصاد دولتی، سیاست نادرستی انتخاب می‌شود، شروع مناسبی برگزیده نمی‌شود و چشم‌اندازی هم وجود ندارد. دولت سردرگم به‌مثابه فردی است که دچار زوال عقل شده و نمی‌داند کیست، کجا می‌رود و برای چه از خانه خارج شده است.
همین که سیاست رها‌شدن از اقتصاد دولتی با کاهش ارائه خدمات در حوزه بهداشت و آموزش شروع می‌شود، حرکت ناشیانه‌ای است و این بهانه‌ای است برای برخی که فکر می‌کنند پس سیاست اقتصادی در ایران نئولیبرالیستی است. دوگانه‌انگاری کاذبی اذهان را تسخیر کرده است؛ به‌گونه‌ای که اقتصاد یا می‌تواند دولتی و سوسیالیستی باشد یا نئولیبرالیستی و مبتنی بر بازار آزاد. 
اگر کسی سخن از کاهش مداخله دولت و حرکت به سوی اقتصاد بازار به میان آورد، به معاشقه با نئولیبرالیسم متهم می‌شود و اگر کسی از هزینه بسنده و کافی دولت در آموزش و بهداشت با‌کیفیت حمایت ‌کند، گویی به هم‌آغوشی با سوسیالیسم و دولت‌ بزرگ فکر می‌کند. روح سرگردان نئولیبرالیسم آنچنان برای برخی جدی شده است که از نئولیبرالیسم چینی و سوئدی و حتی ایرانی سخن می‌گویند. برای رهایی از این دوگانه کاذب و سطحی‌نگری و پر‌نکردن اذهان دانشجویان با چنین مغلطه‌هایی، مطالعات عمیق‌تر و جدی‌‌تری لازم است.

لینک کوتاه:
https://www.payamefars.ir/Fa/News/905361/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

لکه ننگ

عوامل موثر در بروز سرطان معده

مزایا و معایب مسواک‌های برقی

تصویب 650میلیون دلار سرمایه گذاری درهیئت سرمایه گذاری خارجی

برنامه زمانبندی تخصیص ارز ثبت سفارش‌ها بزودی اعلام می‌شود

38.5 میلیون دلار در تالار ارز تجاری معامله شد

افزایش عوارض 5 آزادراه دولتی؛ درآمد 5 همتی محقق می‌شود؟

کاهش 25 هزار تومانی نرخ دام زنده

وزیر انرژی روسیه از مراحل نهایی انتقال گاز روسیه به ایران از طریق آذربایجان خبر داد

خالی‌فروشی آیفون 16 در 2 پلتفرم‌ معروف

ورود مجلس به مسدودسازی درگاه‌های پرداخت رمزارز

مصدومیت وحید امیری در تمرین پرسپولیس

آغاز ثبت‌نام آزمون EPT و آزمون فراگیر مهارت‌های عربی بهمن 1403

قیمت روز محصولات ایران‌خودرو و سایپا دوشنبه یک بهمن 1403

تعطیلی مدارس قزوین فردا سه شنبه 2 بهمن 1403 به دلیل افزایش آلودگی هوا و بارش برف

برنامه سینماهای اصفهان، امروز دوشنبه 1 بهمن + اکران «هفتاد سی» در اصفهان و قیمت بلیت

سامانه ارجاع (HIS) مراقبت معنوی در مراکز درمانی فارس راه‌اندازی می‌شود

اقامت در هتل‌ های دیره با چشم‌انداز خلیج فارس

قیمت طلا 18 عیار وارد کانال جدید شد / رشد قیمت طلا امروز اول بهمن 1403

نتیجه و فیلم خلاصه بازی فوتبال استقلال - شمس آذر امروز دوشنبه 1 بهمن 1403 + گزارش بازی و حواشی

اداره کل هواشناسی استان تهران اطلاعیه داد

قیمت جهانی طلا 1 بهمن 1403

گروه صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، برترین شرکت ایران شد/ پیشتازی «فارس» در فروش، صادرات، ارزش بازار و ارزش افزوده بر اساس IMI-100

هواشناسی چهارمحال و بختیاری و کوهرنگ طی 24 آینده | پیش بینی وضعیت آب و هوا چهارمحال و بختیاری فردا سه شنبه 2 بهمن ماه 1403

حضور نمایندگان 26 کشور در مرحله نهایی مسابقات بین‌المللی قرآن

تعطیلی مدارس قم فردا سه شنبه 2 بهمن 1403 به دلیل آلودگی هوا

تقویم نجومی فردا سه شنبه 2 بهمن 1403 / کارهای ممنوع و ساعات سعد و نحس روز سه‌شنبه 2 بهمن 1403

امضای 10 تفاهم‌نامه همکاری دانشگاه صنعتی شیراز با دانشگاه‌های عراق

امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری علمی و فناوری دانشگاه شیراز با دانشگاه‌های عراق

ابراهبمی: 1200 زندانی جرائم غیرعمد در زندان‌های فارس هستند

جواب کد تپ سواپ High-Paying Side Hustles امروز دوشنبه 1 بهمن

تصمیم استانداری تهران درباره تعطیلی تهران فردا سه‌شنبه 2 بهمن 1403

جدول مقایسه‌ قیمت گوشی‌های سامسونگ/آخرین قیمت گوشی سامسونگ امروز دوشنبه 1 بهمن 1403

جزئیات جدید از تعطیلی مدارس استان‌ها فردا سه‌شنبه 2 بهمن 1403

رئیس هیئت ورزش‌های همگانی فارس انتخاب شد

اداره کل هواشناسی استان تهران اطلاعیه داد/ تعطیلی مدارس تهران؟

آخرین هواشناسی شیراز و فارس طی 24 آینده | پیش بینی وضعیت آب و هوا فارس فردا سه شنبه 2 بهمن ماه 1403

مراسم نکوداشت دکتر عماد افروغ برگزار می شود

کد ویدئوهای بازی بلوم امروز سه شنبه 2 بهمن 1403

قیمت طلا اول بهمن 1403؛ سکه در کانال 57 میلیون تومان دوام نیاورد

کد یوتیوب بازی کتز امروز سه شنبه 2 بهمن 1403

کلید مینی گیم همستر کامبت امروز سه شنبه 2 بهمن ماه 1403

خبر فوری؛ کارت‌های سوخت شارژ شدند/ سهمیه بنزین بهمن ماه افزایش یافت؟

بازرسی فارس از کالای داخلی تولید کنندگان حمایت می‌کند

قیمت محصولات ایران‌خودرو در 1 بهمن +جدول

پیش بینی هواشناسی شیراز طی 24 آینده | پیش بینی وضعیت آب و هوای شیراز فردا سه شنبه 2 بهمن ماه 1403

پش بینی وضعیت هوای تهران تا چهارشنبه 3 بهمن‌ماه

آیا قیمت آیفون امروز کاهش یافته است؟/جدیدترین قیمت گوشی آیفون امروز دوشنبه 1 بهمن 1403

پیش‌بینی راهکار‌های جبران کمبود برق واحد‌های تولیدی فارس

هواشناسی مشهد و خراسان رضوی طی 24 آینده | پیش بینی وضعیت آب و هوا خراسان رضوی فردا سه شنبه 2 بهمن ماه 1403